Commercieel pizzadeeg kan inderdaad ultrabewerkt zijn vanwege toegevoegde conserveermiddelen, emulgatoren en kunstmatige ingrediënten. Zelfgemaakt pizzadeeg bevat alleen bloem, water, gist en zout: vier natuurlijke ingrediënten zonder verdere bewerking. De keuze voor zelfgemaakt deeg geeft je volledige controle over wat je eet en voorkomt onnodige toevoegingen die je lichaam niet nodig heeft.
Wat is ultrabewerkte voeding en valt pizzadeeg hieronder?
Ultrabewerkte voeding volgens de NOVA-classificatie bevat vijf of meer ingrediënten en vaak stoffen die je thuis niet zou gebruiken, zoals conserveermiddelen, kleurstoffen en emulgatoren. Commercieel pizzadeeg valt vaak onder deze categorie, omdat het naast de basisingrediënten meestal conserveermiddelen, verbeteraars en stabilisatoren bevat.
Industrieel geproduceerd pizzadeeg kan ingrediënten bevatten zoals calciumstearoyl-2-lactylaat, ascorbinezuur, mono- en diglyceriden van vetzuren en verschillende conserveermiddelen om de houdbaarheid te verlengen. Deze stoffen zijn bedoeld om het deeg langer houdbaar te maken, de textuur te verbeteren en de productie te standaardiseren.
Het bewerkingsproces speelt ook een rol. Commercieel deeg wordt vaak gemaakt met snelle, geautomatiseerde processen die weinig tijd geven voor natuurlijke fermentatie. Dit vereist extra toevoegingen om de gewenste smaak en textuur te bereiken, waardoor het product verder af komt te staan van traditioneel, minimaal bewerkt voedsel.
Waarom is zelfgemaakt pizzadeeg beter dan kant-en-klaar deeg?
Zelfgemaakt pizzadeeg geeft je volledige controle over alle ingrediënten en voorkomt conserveermiddelen, kunstmatige smaakstoffen en onnodige toevoegingen die vaak in commercieel deeg zitten. Je weet precies wat erin gaat en kunt de kwaliteit van elke component bepalen.
Het smaakvoordeel is aanzienlijk. Zelfgemaakt deeg dat langzaam rijst, ontwikkelt complexe smaken door natuurlijke fermentatie, terwijl industrieel deeg vaak een neutrale, soms kunstmatige smaak heeft. De textuur is ook beter: zelfgemaakt deeg wordt luchtiger en krijgt een krokantere korst.
Wat betreft voedingswaarde bevat zelfgemaakt deeg geen onnodige calorieën uit toegevoegde suikers of vetten die soms in commercieel deeg zitten. Ook kun je kiezen voor hoogwaardige bloem, zoals biologische of volkorenvarianten, en de hoeveelheid zout naar eigen smaak aanpassen.
Het pizzadeeg maken kost weliswaar tijd, maar het grootste deel daarvan is wachttijd terwijl het deeg rijst. De actieve bereidingstijd is slechts 10–15 minuten.
Welke ingrediënten heb je nodig om gezond pizzadeeg te maken?
Voor traditioneel pizzadeeg heb je slechts vier basisingrediënten nodig: bloem, water, gist en zout. Deze eenvoudige combinatie is al eeuwenlang de basis voor authentieke Italiaanse pizza en bevat geen enkele onnodige toevoeging.
De kwaliteit van de bloem maakt een groot verschil. Tipo 00-bloem geeft de meest authentieke textuur, maar goede tarwebloem werkt ook prima. Biologische bloem bevat geen pesticiden en heeft vaak een betere smaak. Het eiwitgehalte bepaalt de elasticiteit: tussen 11 en 13% is ideaal voor pizza.
Voor gist kun je kiezen tussen verse gist, gedroogde gist of wilde gist (desem). Verse gist geeft de beste smaak, terwijl gedroogde gist praktischer is voor thuisgebruik. Het water moet bij voorkeur gefilterd zijn, omdat chloor de werking van de gist kan remmen.
Zeezout of ongejodeerd keukenzout werkt het beste. Gejodeerd zout kan de gistactiviteit verstoren. De hoeveelheid zout bepaalt niet alleen de smaak, maar ook hoe snel het deeg rijst en hoe sterk het wordt.
Hoe voorkom je ultrabewerkte ingrediënten in je zelfgemaakte pizzadeeg?
Lees altijd ingrediëntenlabels en kies producten met zo min mogelijk ingrediënten. Goede bloem bevat alleen tarwe, gist bevat alleen gist (eventueel met een antiklontermiddel) en zout bevat alleen zout. Vermijd producten met lange lijsten onherkenbare stoffen.
Bij het kiezen van bloem let je op termen zoals “verbeterd” of “verrijkt”: dit duidt op toegevoegde stoffen. Pure bloem heeft geen toevoegingen nodig. Voor gist vermijd je producten met conserveermiddelen of stabilisatoren: pure gedroogde gist is het beste alternatief voor verse gist.
Sommige recepten raden olie of suiker aan, maar deze zijn niet noodzakelijk voor goed pizzadeeg. Als je toch olie wilt gebruiken, kies dan voor extra vergine olijfolie zonder toevoegingen. Suiker versnelt de gisting, maar is niet traditioneel: de bloem bevat natuurlijke suikers die de gist kan gebruiken.
Door zelf je pizzadeeg te maken met deze vier pure ingrediënten creëer je een volledig natuurlijk product zonder enige vorm van ultrabewerking. Het resultaat is gezonder, smakelijker en geeft je de voldoening van authentiek ambachtelijk werk.
Het vermijden van ultrabewerkt pizzadeeg is eenvoudiger dan je denkt. Met vier natuurlijke ingrediënten en wat geduld maak je deeg dat niet alleen gezonder is, maar ook veel lekkerder smaakt dan welk commercieel alternatief dan ook. De investering in tijd wordt ruimschoots beloond met een betere smaak, gezondere voeding en de trots van zelfgemaakt ambachtelijk werk.
